Bộ Xây dựng điều tiết thị trường vật liệu xây dựng 2026

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà vừa ký Quyết định số 527/QĐ-TTg ban hành kế hoạch triển khai Chỉ thị 03-CT/TW về tăng cường quản lý và phát triển vật liệu xây dựng trong giai đoạn mới. Theo đó, Bộ Xây dựng được giao giữ vai trò nòng cốt trong việc theo dõi, dự báo cung – cầu, kiểm soát giá và bình ổn thị trường vật liệu xây dựng trên phạm vi toàn quốc.

Đây là bước đi quan trọng trong bối cảnh thị trường vật liệu xây dựng đang có nhiều biến động, đặc biệt khi chi phí đầu vào tăng cao và nhu cầu phục hồi mạnh sau giai đoạn trầm lắng. Việc tập trung đầu mối quản lý được kỳ vọng sẽ giúp thị trường vận hành minh bạch và ổn định hơn.

Tăng cường kiểm soát giá và nguồn cung

Theo kế hoạch, Bộ Xây dựng sẽ xây dựng hệ thống thông tin thị trường vật liệu xây dựng, công khai dữ liệu về sản xuất, tiêu thụ, tồn kho và giá bán. Đồng thời, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để điều tiết sản xuất, kiểm soát công suất và nguồn cung các loại vật liệu chủ lực như xi măng, thép, gạch, kính xây dựng.

Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được đẩy mạnh nhằm xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, thao túng giá hoặc gian lận thương mại gây bất ổn thị trường. Đây được xem là giải pháp quan trọng để hạn chế các đợt “sốt giá” cục bộ đã từng xảy ra trong thời gian qua.

Định hướng phát triển vật liệu xanh và bền vững

Một trong những mục tiêu trọng tâm của kế hoạch là thúc đẩy phát triển vật liệu xây dựng theo hướng xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải. Nhà nước sẽ khuyến khích nghiên cứu, sản xuất và sử dụng các loại vật liệu mới, vật liệu tái chế nhằm nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên.

Song song đó, việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và kiểm soát chất lượng sản phẩm cũng được đặt ra nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành.

Kiểm soát quy hoạch và tránh dư thừa công suất

Kế hoạch cũng nhấn mạnh việc lập quy hoạch đối với các sản phẩm chủ lực như xi măng, thép và vật liệu hoàn thiện nhằm tránh tình trạng đầu tư tràn lan dẫn đến dư thừa công suất.

Đồng thời, Nhà nước sẽ xây dựng cơ chế đảm bảo nguồn vật liệu san lấp phục vụ các dự án hạ tầng trọng điểm, đặc biệt là các tuyến cao tốc và công trình quy mô lớn. Đây là yếu tố then chốt giúp đảm bảo tiến độ thi công và kiểm soát chi phí đầu tư.

Áp lực tăng giá vật liệu xây dựng trong năm 2026

Thực tế trong quý I/2026 cho thấy giá vật liệu xây dựng đã tăng từ 5% đến 30% tùy loại do chi phí đầu vào và nhu cầu thị trường tăng mạnh. Trong đó, giá thép tăng khoảng 4–6%, xi măng tăng 4–4,5%, một số loại gạch ghi nhận mức tăng cao hơn.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ biến động địa chính trị toàn cầu làm giá năng lượng và chi phí vận chuyển tăng, cùng với việc nguồn cung trong nước, đặc biệt là cát và vật liệu san lấp, còn hạn chế. Điều này tạo áp lực lớn lên chi phí xây dựng và thị trường bất động sản.

Kỳ vọng ổn định thị trường trong thời gian tới

Theo các chuyên gia, nếu việc dự báo cung – cầu được thực hiện hiệu quả, cùng với minh bạch thông tin và kiểm soát tốt nguồn cung, thị trường vật liệu xây dựng sẽ dần ổn định trong thời gian tới.

Việc giao Bộ Xây dựng làm đầu mối điều tiết được xem là giải pháp hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành vật liệu xây dựng.

Kết luận

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc tăng cường vai trò điều tiết của Bộ Xây dựng không chỉ giúp kiểm soát giá cả mà còn định hướng phát triển ngành theo hướng hiện đại, xanh và bền vững. Đây sẽ là yếu tố quan trọng góp phần ổn định thị trường xây dựng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2026–2030.